Thời gian qua, ngành Y tế tỉnh Lạng Sơn đã triển khai thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ để từng bước phát hiện sớm, quản lý và điều trị bệnh đái tháo đường (ĐTĐ). Qua đó, góp phần làm giảm sự gia tăng của bệnh cũng như các biến chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, năm 2025, tổng số người mắc bệnh ĐTĐ trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn phát hiện là 9.850 (bao gồm cả phát hiện chủ động và khám sàng lọc); Tổng số bệnh nhân ĐTĐ đang được quản lý điều trị là 6.741 người. Tổng số bệnh nhân quản lý điều trị toàn tỉnh kiểm soát được đường huyết: 4401 người.
Cán bộ Trạm Y tế xã Thái Bình khám sức khỏe cho Nhân dân trên địa bàn
Để có được những kết quả trên, ngành Y tế tỉnh Lạng Sơn đã triển khai quản lý điều trị ĐTĐ theo nguyên lý y học gia đình tại các tuyến. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lạng Sơn là đơn vị được Sở Y tế giao nhiệm vụ tham mưu, theo dõi giám sát, hướng dẫn về chuyên môn kỹ thuật trong công tác quản lý điều trị và dự phòng bệnh ĐTĐ tại cơ sở, trong thời gian qua đơn vị đã thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả. Năm 2025, đơn vị đã tổ chức 01 cuộc kiểm tra, giám sát công tác quản lý điều trị bệnh nhân ĐTĐ, lồng ghép giám sát hoạt động phòng chống bệnh không lây nhiễm tại 21 trạm y tế xã, phường; tổ chức tập huấn về phòng, chống bệnh không lây nhiễm cho 164 học viên là cán bộ chuyên trách hoạt động phòng, chống bệnh không lây nhiễm trên địa bàn tỉnh; phối hợp tổ chức 02 lớp tập huấn phòng chống bệnh ĐTĐ cho đội ngũ cán bộ y tế cơ sở.
Ngoài ra, các trung tâm y tế khu vực trên địa bàn đã tích cực triển khai thực hiện khám sàng lọc bệnh đái tháo đường bằng xét nghiệm đường huyết tại các trạm y tế xã. Qua đó, tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh, đẩy mạnh các biện pháp dự phòng, phát hiện sớm và quản lý điều trị để hạn chế sự gia tăng tỷ lệ người tiền bệnh, mắc bệnh, tàn tật và tử vong sớm.
Năm 2025, các trung tâm y tế khu vực đã thực hiện khám sàng lọc và tư vấn về bệnh ĐTĐ cho trên 31.000 lượt người, qua đó, đã phát hiện 672 trường hợp mắc bệnh ĐTĐ và lập hồ sơ quản lý, theo dõi, điều trị và trên 2.000 trường hợp tiền ĐTĐ (tình trạng đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa cao đến mức chẩn đoán ĐTĐ).
Bên cạnh đó, hoạt động truyền thông, phòng chống bệnh đái tháo đường cũng được các đơn vị đẩy mạnh tại các đơn vị y tế, đặc biệt là tuyến y tế cơ sở. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, năm 2025, công tác truyền thông được các đơn vị y tế thực hiện đa dạng từ truyền hình, phát thanh đến tư vấn sức khỏe, truyền thông trực tiếp. Đơn cử, tổ chức 325 lượt truyền thông trực tiếp, nói chuyện tại cộng đồng tại trạm y tế cho trên 16.000 lượt người; phát tranh gấp, tờ rơi, sổ truyền thông phòng chống bệnh này cho hơn 13.500 lượt người.
Hoạt động quản lý, điều trị cho bệnh nhân ĐTĐ cũng được thực hiện hiệu quả tại tại các trạm y tế xã, phường. Hiện nay, có 1.767/6.741 bệnh nhân đang được theo dõi, quản lý, điều trị tại trạm y tế xã, phường, giúp bệnh nhân được theo dõi, chăm sóc sức khỏe thường xuyên, giúp giảm thiểu thời gian, chi phí đi lại cho người dân cũng như giảm áp lực cho hệ thống y tế tuyến trên.
Bác sĩ Hà Thị Mai Lan, Giám đốc Trạm Y tế xã Hoa Thám, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Trạm Y tế xã hiện đang thực hiện quản lý điều trị 21 bệnh nhân ĐTĐ. Tại đây, bệnh nhân được theo dõi, khám bệnh, cấp thuốc hàng tháng đầy đủ, đúng quy định. Cán bộ y tế còn trực tiếp tư vấn về dinh dưỡng, sức khỏe để người bệnh nâng cao nhận thức của người dân trong dự phòng, kiểm soát bệnh ĐTĐ và các yếu tố nguy cơ. Công tác truyền thông cũng được trạm thực hiện thường xuyên, liên tục qua các buổi khám, buổi tiêm chủng, tuyên truyền trực tiếp tại hộ gia đình thông qua đội ngũ nhân viên y tế thôn bản nên ý thức phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe của nhân dân được nâng cao.
Theo các chuyên gia y tế, ĐTĐ là bệnh mạn tính và gây nhiều biến chứng. Do vậy, để phòng chống bệnh, mọi người dân cần duy trì hoạt động thể chất đều đặn; thực hiện chế độ ăn uống khoa học, hạn chế đường, tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ; kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị bệnh sớm; kiểm tra, tầm soát ĐTĐ hằng năm đối với người có nguy cơ dễ mắc ĐTĐ (tiền sử gia đình mắc ĐTĐ, có rối loạn chuyển hóa, người ít hoạt động thể lực, thừa cân béo phì, người từ 45 tuổi trở lên, phụ nữ có ĐTĐ thai kỳ…).
Đại Lâm – Trung tâm KSBT
