Ngành y tế đang đứng trước đòi hỏi cấp bách về một cuộc đại phẫu toàn diện trong thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Khắc phục triệt để tư duy hành chính quan liêu, chuyển mạnh từ "quản lý" sang "phục vụ" là cốt lõi của Kế hoạch số 141/KH-SYT do Sở Y tế tỉnh Lạng Sơn ban hành ngày 30/6/2025 nhằm nâng cao Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) năm 2026. Đây là một cam kết chính trị mạnh mẽ nhằm định hình lại văn hóa ứng xử với Nhân dân trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.
Trong cấu trúc nền hành chính công, y tế là khu vực tương tác với người dân với tần suất dày đặc, đi kèm các đòi hỏi bức thiết về thời gian và chất lượng. Thực hiện tinh thần chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh tại Kế hoạch số 252/KH-UBND ngày 23/6/2026, ngành y tế địa phương đã đưa PAR INDEX và SIPAS vào tâm điểm của chương trình hành động chiến lược cho giai đoạn 2021-2030. Quyết định này xuất phát trực tiếp từ thực trạng tồn tại: tiến độ giải quyết thủ tục hành chính tại một số cơ sở còn chậm, tốc độ chuyển đổi số chưa đồng đều và chất lượng phục vụ tại một số đơn vị công lập chưa đáp ứng kỳ vọng của Nhân dân. Việc ban hành kế hoạch hành động toàn diện trở thành mệnh lệnh bắt buộc nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương và làm sạch đạo đức công vụ.
Một nền y tế tiên tiến không thể vận hành trên một hệ thống quy trình rườm rà. Ngành y tế xác định giải pháp đầu tiên là rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời loại bỏ, sửa đổi các quy định chồng chéo, không còn phù hợp. Tại bộ phận một cửa, toàn bộ thủ tục hành chính, quy trình khám chữa bệnh, giá dịch vụ y tế và thời gian giải quyết bắt buộc phải công khai minh bạch nhằm loại bỏ triệt để nạn nhũng nhiễu. Cơ chế một cửa, một cửa liên thông được kiểm soát chặt chẽ nhằm hạn chế tối đa hồ sơ quá hạn. Đặc biệt, quy định thực hiện nghiêm túc việc xin lỗi tổ chức, cá nhân đối với các hồ sơ giải quyết quá hạn là một bước đi sòng phẳng, xóa bỏ tư duy ban ơn cũ kỹ. Mọi hoạt động rà soát quy trình hay tinh gọn bộ máy đều phải hướng tới thước đo cuối cùng: Sự hài lòng của người bệnh.
Chuyển đổi số toàn diện được xem là công cụ cốt lõi để xóa bỏ rào cản từ thủ tục giấy. Ngành y tế đặt ra những chỉ tiêu công nghệ cụ thể: duy trì 100% xử lý văn bản, hồ sơ công việc trên môi trường điện tử; đẩy mạnh số hóa hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu số hóa. Trọng tâm là việc triển khai đồng bộ hồ sơ sức khỏe điện tử, sổ sức khỏe điện tử và bệnh án điện tử trên toàn hệ thống công lập. Người dân sẽ được tối ưu hóa quyền lợi thông qua các dịch vụ đăng ký khám bệnh trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt, giảm thiểu thời gian chờ đợi. Khi dữ liệu được kết nối thông suốt, quyền lợi của người bệnh tham gia bảo hiểm y tế — đặc biệt là các đối tượng chính sách, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và trẻ em — sẽ được bảo đảm chính xác và kịp thời.
Mọi kế hoạch cải cách sẽ vô nghĩa nếu thiếu cơ chế tổ chức thực hiện và định lượng rõ ràng. Sở Y tế thiết lập nguyên tắc quy trách nhiệm cá nhân: người đứng đầu các phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc chịu trách nhiệm trực tiếp trước Giám đốc Sở về kết quả cải cách hành chính và chỉ số SIPAS tại phạm vi quản lý. Kết quả này là tiêu chí cứng, quan trọng nhất để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và bình xét thi đua hằng năm. Bên cạnh đó, hệ thống đường dây nóng, hộp thư góp ý phải bảo đảm 100% phản ánh của người dân thuộc thẩm quyền được tiếp nhận, xử lý và trả lời kịp thời. Việc tổ chức khảo sát định kỳ, độc lập về mức độ hài lòng của người dân sẽ là căn cứ thực tế để các cơ sở tự soi, tự sửa.
Cải cách hành chính không phải là mục tiêu ngắn hạn mà là hành trình liên tục nhằm tối ưu hóa nguồn lực xã hội. Quyết tâm đổi mới quyết liệt, thấm đẫm tinh thần lấy người dân làm trung tâm của ngành y tế sẽ góp phần cải thiện thực chất thứ hạng PAR INDEX và SIPAS, xây dựng một nền y tế văn minh, thân thiện và tin cậy.
Ngọc Nhi - TTKSBT
