Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm nay diễn ra từ ngày 15/11 đến ngày 15/12/2025, với chủ đề “Bình đẳng giới và an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái trong kỷ nguyên số”.
Trẻ em chơi cờ giải trí thay cho sử dụng internet
Trọng tâm của Tháng hành động năm nay là ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong thực hiện bình đẳng giới; bảo vệ an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái trên không gian mạng; đồng thời hạn chế những quan điểm, thái độ và hành vi bất bình đẳng giới trong môi trường số.
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, internet và các thiết bị di động có tác động tích cực mọi mặt trong đời sống và đối với phụ nữ và trẻ em. Internet giúp họ tiếp cận, cập nhật thông tin tích cực phục vụ công việc, học tập, vui chơi giải trí và các hoạt động kỹ năng sống… Tuy nhiên, khi phụ nữ và trẻ em tương tác trên internet cũng có thể tiếp cận thông tin không phù hợp, ảnh hưởng đến nhận thức, hành động lệch lạc, thậm trí ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng. Xâm hại phụ nữ và trẻ em trên mạng là một vấn đề ngày càng nghiêm trọng, với nhiều hình thức đa dạng và tinh vi.
Bắt nạt qua mạng là một hình thức xâm hại tinh thần phổ biến nhất mà phụ nữ và trẻ em phải đối diện khi tham gia các hoạt động trực tuyến, thông qua tin nhắn thô lỗ, các bình luận có tính chất ác ý chế nhạo xúc phạm; phát tán thông tin sai sự thật, hình ảnh nhạy cảm; kẻ bắt nạt tạo các tài khoản giả mạo để tấn công nhân cách và danh dự của phụ nữ và trẻ em.
Lạm dụng lòng tin của phụ nữ và trẻ em cũng là một hình thức xâm hại tinh vi. Kẻ xấu giả danh làm bạn bè, người thân, người có thẩm quyền như giáo viên, công an… tạo sự tin cậy, uy tín để ép buộc phụ nữ, trẻ em làm theo yêu cầu.
Khi phụ nữ và trẻ em sử dụng thiết bị có kết nối internet, họ có thể bị tấn công bằng phần mềm độc hại. Phần mềm độc hại có thể ẩn mình trong các đường dẫn, tệp đính kèm hoặc các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Sau khi cài đặt phần mềm hoặc mở đường dẫn phần mềm gián điệp có thể ghi lại các hoạt động của phụ nữ và trẻ em trên mạng như truy cập các trang web, tin nhắn, mật khẩu, thông tin tài khoản, làm hỏng thiết bị hoặc mã hóa các tệp rồi yêu cầu tiền chuộc để khôi phục quyền truy cập.
Gạ gẫm qua mạng là quá trình kẻ xấu tiếp cận, thiết lập mối quan hệ với phụ nữ và trẻ em thông qua mạng để đạt mục đích lợi dụng tình dục. Ngoài ra, tống tiền trực tuyến là hành vi mà kẻ xấu đe dọa, yêu cầu phụ nữ hoặc trẻ em phải thực hiện một số hành động, cung cấp thông tin, tài sản...
Phòng ngừa xâm hại phụ nữ và trẻ em trên không gian mạng là trách nhiệm của toàn xã hội. Họ cần được trang bị những kiến thức cơ bản về sự an toàn khi sử dụng internet và nhận thức rõ những nguy cơ có thể xảy ra: không chia sẻ thông tin cá nhân như địa chỉ nhà, tên trường, lớp học, số điện thoại hay bất kỳ thông tin nào khác có thể xác định vị trí của mình trên mạng; thiết lập quyền riêng tư trên các tài khoản mạng xã hội. Họ cần hiểu về các mối đe dọa tiềm ẩn và nên chia sẻ với người thân khi gặp tình huống đáng ngờ. Gia đình có thể theo dõi các trang web mà trẻ truy cập, thời gian sử dụng internet, và hạn chế truy cập các nội dung không phù hợp…Thiết lập các cài đặt bảo vệ trên các thiết bị, cài đặt quyền riêng tư trên các tài khoản mạng xã hội, đặt mật khẩu mạnh, hạn chế chia sẻ vị trí, các thông tin cá nhân; chỉ kết bạn với những người mà chúng ta biết rõ ngoài đời thực. Hạn chế thời gian sử dụng internet, thường xuyên thảo luận về các vấn đề an toàn trên mạng, khuyến khích phụ nữ và trẻ em chia sẻ những trải nghiệm và lo lắng của mình.
Minh Anh – TT KSBT
